Công Nghệ-Khoa Học-Lịch Sử, Du Lịch

Ngày 3 tháng Giêng năm 1959 – Alaska Trở Thành Tiểu Bang Thứ 49 Của Hoa Kỳ

Vào ngày 3 tháng 1 năm 1959, Alaska chính thức trở thành tiểu bang thứ 49 của Hoa Kỳ—một cột mốc lịch sử âm thầm nhưng mang ý nghĩa lâu dài, làm thay đổi bản sắc, địa lý và tầm nhìn chiến lược của quốc gia.

Juneau – Alaska

Đối với nhiều người Mỹ vào thời điểm đó, Alaska dường như là một vùng đất rất xa—gần như huyền thoại. Rộng lớn, băng giá, thưa dân và khắc nghiệt đến khó tưởng tượng, Alaska tồn tại trong tâm thức người dân như miền đất của những câu chuyện đào vàng, các sông băng hùng vĩ và thiên nhiên hoang dã bất tận. Thế nhưng, chỉ với một chữ ký, Alaska không còn là lãnh thổ xa xôi ở rìa bản đồ nữa. Vùng đất này chính thức trở thành một phần trọn vẹn của Hoa Kỳ—về chính trị, kinh tế và chiến lược.

Con đường dẫn đến tiểu bang của Alaska kéo dài và đầy thử thách. Hoa Kỳ mua lại từ Nga vào năm 1867 với giá 7,2 triệu đô la, thương vụ này từng bị chế giễu là “Sự điên rồ của Seward.” Trong nhiều thập niên, rất ít người có thể hình dung được giá trị to lớn ẩn sâu dưới lớp băng tuyết. Nhưng lịch sử đã cho thấy điều ngược lại. Các phát hiện về vàng, dầu mỏ, ngư nghiệp và vai trò quân sự chiến lược đã dần biến Alaska từ một vùng đất bị xem nhẹ thành một tài sản quốc gia quan trọng.

Trans-laskan oil pipeline that carries oil from the northern part of Alaska all the way to Valdez.

Việc trở thành tiểu bang mang lại cho người dân Alaska đầy đủ quyền đại diện tại Quốc Hội và quyền tự quản—điều mà cư dân lãnh thổ đã khao khát suốt nhiều năm. Quan trọng hơn, trong bối cảnh Chiến tranh Lạnh, Alaska giúp Hoa Kỳ khẳng định vị thế vững chắc tại khu vực Bắc Cực. Việc Alaska gia nhập Liên bang, Hoa Kỳ mở rộng tầm tay về phía cực Bắc, củng cố quốc phòng và tiếp cận các tuyến đường hàng không cũng như nguồn tài nguyên chiến lược tại Bắc Cực.

Alaska cũng làm thay đổi cách người Mỹ nhìn nhận về phần đất đai và phát triển. Tiểu bang này thách thức những ai quan niệm rằng tiến bộ chỉ gắn liền với đô thị hóa, xa lộ và mật độ dân cư cao. Thay vào đó, Alaska nhắc nhở mọi người dân Mỹ rằng thiên nhiên hoang dã vẫn có giá trị—không chỉ về kinh tế, mà còn về tinh thần và môi trường. Các công viên quốc gia, văn hóa bản địa và quang cảnh nguyên sơ nơi đây đã trở thành biểu tượng của sự gìn giữ và khả năng thích nghi bền bỉ.

Large Inuit or Eskimo Family in 19th Century 

Ngày nay, Alaska vẫn là một vùng đất rất riêng—hiện đại nhưng cổ xưa, mang bản sắc Hoa Kỳ nhưng vẫn giữ nét độc đáo riêng. Alaska trở thành tiểu bang không chỉ là sự mở rộng lãnh thổ, mà còn là sự mở rộng tầm nhìn: nhắc nhở rằng Hoa Kỳ không chỉ được định hình bởi những vùng đất dễ khai phá, mà còn bởi những nơi đòi hỏi con người phải kiên cường, biết tôn trọng và gìn giữ.

Vì Sao Sự Kiện Này Quan Trọng

  • Mở rộng lãnh thổ Hoa Kỳ thêm hơn 663.000 dặm vuông
  • Củng cố sự hiện diện chiến lược của Mỹ tại khu vực Bắc Cực
  • Tạo điều kiện tiếp cận các nguồn tài nguyên thiên nhiên quan trọng (dầu mỏ, khí đốt, ngư nghiệp)
  • Tăng cường quốc phòng quốc gia trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh
  • Gìn giữ thiên nhiên hoang dã rộng lớn và di sản văn hóa của các cộng đồng bản địa trong Liên Bang

-Lê Nguyễn Thanh Phương-

Nguồn tham khảo

  • National Archives – Alaska Statehood
  • Library of Congress – Alaska History
  • U.S. Senate Historical Office – Admission of Alaska