Một Dấu Mốc Quan Trọng Tại Miền Tây Nam Nước Mỹ
Vào ngày 6 tháng 1 năm 1912, một hành trình dài và bền bỉ đã đi đến hồi kết. Sau hơn sáu thập niên là lãnh thổ trực thuộc, New Mexico chính thức được công nhận là tiểu bang thứ 47 của Hoa Kỳ. Đây không chỉ là một thay đổi về địa vị chính trị, mà còn là bước ngoặt lớn trong lịch sử mở rộng lãnh thổ và bản sắc quốc gia Mỹ.
Con đường dẫn đến ngày lịch sử này bắt đầu từ rất sớm. Vùng đất New Mexico từng nằm dưới sự cai trị của Tây Ban Nha, sau đó là Mexico, trước khi thuộc về Hoa Kỳ sau chiến tranh Mỹ–Mexico năm 1848. Đến năm 1850, New Mexico trở thành lãnh thổ của Mỹ, nhưng quyền tự quyết vẫn còn hạn chế, với nhiều chức vụ do chính quyền liên bang bổ nhiệm.
Trong nhiều thập niên, người dân New Mexico liên tục vận động cho quyền trở thành tiểu bang. Tuy nhiên, quá trình này bị trì hoãn bởi những tranh luận tại Quốc Hội liên quan đến ngôn ngữ, văn hóa và bản sắc của một vùng đất có nền di sản thổ dân và Tây Ban Nha sâu sắc. Dù vậy, New Mexico vẫn kiên trì xây dựng nền tảng chính quyền, giáo dục và kinh tế để chứng minh khả năng tự quản.
Bước ngoặt đến vào năm 1910 khi Quốc hội cho phép New Mexico tổ chức hội nghị lập hiến. Hiến pháp mới được soạn thảo và thông qua vào năm 1911, dung hòa giữa mô hình dân chủ của Hoa Kỳ và việc tôn trọng bản sắc văn hóa địa phương. Đầu năm 1912, Tổng thống William Howard Taft ký tuyên bố chính thức công nhận New Mexico là tiểu bang.
Ngày mừng tiểu bang diễn ra trong không khí trang trọng và xúc động. Tại Santa Fe, lá cờ Mỹ với 47 ngôi sao tung bay, đánh dấu khoảnh khắc mà New Mexico chính thức bước vào hàng ngũ các tiểu bang. Đối với nhiều người dân, đó là sự công nhận sau nhiều thế hệ chờ đợi—một cảm giác thuộc về trọn vẹn với quốc gia mà họ đã góp phần xây dựng.
Mở Rộng Lãnh Thổ Miền Tây Nam
Việc New Mexico trở thành tiểu bang giúp hoàn thiện bản đồ lục địa Hoa Kỳ, củng cố sự hiện diện của nước Mỹ tại vùng Tây Nam chiến lược.
Ý Nghĩa Văn Hóa
New Mexico gia nhập Liên Bang với bản sắc đa văn hóa rõ nét, cho thấy nước Mỹ không chỉ được hình thành từ một khuôn mẫu duy nhất, mà từ nhiều truyền thống cùng song hành.
Khép Lại Thời Kỳ Biên Cương
Cùng với Arizona gia nhập chỉ vài tuần sau đó, New Mexico đánh dấu sự khép lại của giai đoạn mở rộng lục địa, đặt nền móng cho nước Mỹ hiện đại.
Câu chuyện của New Mexico nhắc chúng ta rằng lịch sử không chỉ là những mốc thời gian, mà là hành trình của con người—của sự kiên trì, bản sắc và khát vọng được công nhận.
-Lê Nguyễn Thanh Phương-
Nguồn Tham Khảo
History.com – New Mexico Joins the Union (January 6, 1912)
https://www.history.com/this-day-in-history/january-6/new-mexico-joins-the-union
New Mexico History Museum – 1912: New Mexico at Statehood
https://www.nmhistorymuseum.org/exhibition/details/6826/1912-new-mexico-at-statehood
Library of Congress – Territories to Statehood: The American Southwest
https://guides.loc.gov/chronicling-america-southwest-territories
National Archives – Documents Related to the Admission of New Mexico
https://www.archives.gov/milestone-documents
Encyclopedia Britannica – New Mexico: History and Statehood
https://www.britannica.com/place/New-Mexico