Không rõ bên ngoài các cơ quan đại diện ngoại giao các quốc gia khác như thế nào chứ những đoạn video hay hình chụp bên ngoài Tổng Lãnh Sự Mỹ ở Sài Gòn cho thấy ngày nào cũng như ngày nấy, hàng dài người cứ thứ tự từng bước từng bước tiến tới cổng kiểm soát để sau đó vào bên trong – hoặc nộp đơn xin visa – còn được gọi là chiếu khán, hoặc để phỏng vấn hoặc người may mắn được cấp visa đi Mỹ du lịch và nếu là di dân bảo lãnh thì để thực hiện … giấc mơ Mỹ khi đặt chân lên vùng đất hứa. Phải nói ngay là cho dù vào để nộp đơn, để được phỏng vấn, bị rớt phỏng vấn, được cấp hay từ chối visa thì người Việt trong nước vẫn là những người may mắn hơn người dân của rất nhiều nước khác. Không thể giải thích tại sao, nhưng tình hình được vào Mỹ hiện tại là như vậy. TLS Mỹ ở Sài Gòn chính là Toà Đại Sứ Hoa Kỳ trên đường Thống Nhứt trước 1975.
Theo trang web của Bộ Ngoại Giao Mỹ thì chi phí để nộp đơn xin visa nhập cảnh Mỹ diện du lịch (tức B1 và B2s) là $185 tiền đô (lẽ dĩ nhiên) – có khả năng sẽ phải cộng thêm $250 được gọi là “Visa Integrity and Border Security Fees” nhưng cho đến nay chưa áp dụng. Ngoài ra còn các chi phí khác như khám bệnh, chích ngừa và lệ phí trả cho tổ chức Di Cư Quốc Tế – IOM. Tóm lại để du lịch Mỹ thăm bà con họ hàng thì hơi bị tốn kém – nhưng nghe nói người Việt trong nước làm ăn khấm khá giàu sang gấp bội Việt kiều nên không thể gọi là tốn kém được. Bằng cớ là các buổi trình diễn văn nghệ ở Las Vegas trước đây không hề thiếu khách bay thẳng từ Việt Nam sang hay cuối tuần vợ chồng con cái đi Sing (Singapore) Hồng Kông mua sắm đấy thôi. Hawaii cũng không thiếu người trong nước sang tắm biển nghỉ dưỡng.
Ký Quỹ – Visa Bond
Cho đến nay tình hình du lịch Mỹ từ VN không có gì đáng lo ngại, khác hẳn với bên hàng xóm là Cam-Bốt – hay Kamphuchia. Ngoài các chi phí về visa áp dụng cho Cam-Bốt, khách du lịch còn phải đóng thêm khoản tiền ký quỹ $15,000 được gọi là “Visa Bond.” Số tiền này sẽ được hoàn trả sau khi khách du lịch kết thúc đúng ngày và trở về quê cũ đúng hẹn. Các nước khác như Ethiopia, Georgia, Grenada, Lesotho, Mauritius, Mongolia, Mozambique, Nicaragua, Papua New Guinea, Seychelles, và Tunisia cũng nằm trong danh sách mới được Bộ Ngoại Giao Mỹ công bố và cho áp dụng kể từ ngày 02 tháng Tư sắp tới. Theo lời giới chức Bộ Ngoại Giao viết trên nền tảng X rằng chương trình “Visa Bond”cho thấy rất hiệu quả đã làm giảm thiểu số lượng khách đến Mỹ ở quá hạn hay trốn tránh ở lại Mỹ bất hợp pháp. Thống kê cho thấy 97% khách đến du lịch tham quan lên đường về lại quê nhà đúng hẹn. Bản tin còn cho hay việc đóng tiền ký quỹ còn giúp tiết kiệm tiền thuế của người Mỹ. Chi phí để truy lùng người trốn ở lại, tạm giam và đưa ra tòa trước khi trục xuất tốn kém trung bình đến $18,000/người và nếu tính cho cả năm vào khoảng 800 triệu hay nhiều hơn. Con số 97% cho thấy vẫn có người bỏ vốn để du lịch sang Mỹ rồi trốn ở lại luôn làm di dân bất hợp pháp – và nếu gây án, bị bắt và bị trục xuất có thể đi tận Châu Phi bóc lịch – bất kẻ là công dân nước nào.
Bên cạnh danh sách 12 quốc gia kể trên còn có danh sách 38 nước phải chịu khoản “Visa Bond” công bố hồi tháng tháng Giêng, 2026 gồm Algeria, Angola, Antigua and Barbuda, Bangladesh, Benin, Bhutan, Botswana, Burundi, Cabo Verde, Central African Republic, Cote d’Ivoire, Cuba, Djibouti, Dominica, Fiji, Gabon, The Gambia, Guinea, Guinea Bissau, Kyrgyzstan, Malawi, Mauritania, Namibia, Nepal, Nigeria, Sao Tome and Principe, Senegal, Tajikistan, Tanzania, Togo, Tonga, Turkmenistan, Tuvalu, Uganda, Vanuatu, Venezuela, Zambia, và Zimbabwe.
Trong khi người dân các nước phải chịu ký quỹ khi xin cấp visa vào Mỹ du lịch thì cư dân những nước không cần visa vào Mỹ được gọi là Visa Waiver Program – VWP nhưng trước đó có đi chơi Cuba, Iran, Iraq, Bắc Hàn, Sudan, Syria, hay Yemen thì quy chế VWP bị hủy bỏ. Cư dân các nước này phải xin visa như mọi người.
Có một điều lạ là trong danh sách trước (38) và sau (12) không thấy liệt kê nước Iran – mà hiện đang có chiến tranh với Hoa Kỳ. Lý do là vì Iran, Afghanistan, Burkina Faso, Burma (Myanmar), Chad, Democratic Republic of the Congo, Equatorial Guinea, Eritrea, Haiti, Laos, Libya, Mali, Niger, Sierra Leone, Somalia, South Sudan, Sudan, Syria, và Yemen kể cả những người dân cầm giấy tờ tùy thân của chính quyền Palestine đều bị cấm không cho vào Mỹ vì bất cứ lý do gì. Hơn nữa với chiến tranh đang ngày thêm dữ dội thì nếu có trường hợp đặc biệt nào đó thì cư dân Iran phải qua nước khác để làm thủ tục, chẳng hạn như Thổ Nhĩ Kỳ. Nói thí dụ nếu có người Việt đang định cư hay xuất khẩu lao động nay có quốc tịch Ba Tư thì quên ngay đường chạy sang Mỹ cho dù được bảo lãnh, du lịch, làm việc hay đi học. Quốc gia kế cận Việt Nam là Lào bị cấm cửa trong khi visa di dân của người Thái bị ngưng xét duyệt.
Về dạng visa không phải du lịch như được thân nhân bảo lãnh, du học, làm việc, chữa bệnh … phải tốn khoảng $4,000 trở lên – chưa tính các khoảng chi linh tinh như di chuyển từ nơi xa đến Sài Gòn hay Hà Nội để làm thủ tục, nơi tạm trú, và tiền chạy “cò dịch vụ.” Nghe nói “cò” nào cũng hứa bảo đảm 100% thông suốt cầm chắc visa đi Mỹ nhưng nếu có rớt phỏng vấn, bị từ chối thì “cò” cũng bó tay – nôm na là tiền mất tật mang. Tiện đây cũng nói thêm là chính quyền hiện tại có chương trình Golden Card giúp định cư cá nhân hay cả gia đình bỏ qua các thủ tục xếp hàng chờ đợi rắc rối với điều kiện rất dễ dàng nhưng hơi tốn kém: phải có sẵn một đến hai triệu nộp thẳng vào Ngân Khố Hoa Kỳ – không hoàn trả. Tin cho hay có 700,000 đơn xin di dân dạng Golden Card khi chương trình được loan báo và đã có hơn 1.3 tỷ đô tiền tươi được nhập vào kho bạc Nhà Nước USA. Tuy nhiên con số này không thể kiểm chứng được.
Hồi Hương
Bên cạnh chương trình quy định việc vào Mỹ thì cũng có chương trình ra khỏi Mỹ có trật tự – theo đó những người từng tháp tùng đoàn lữ hành caravan hồ hởi đi từ Nam Mỹ, từ Mễ, hay Canada vượt hàng rào biên giới tiến vào Hoa Kỳ bất hợp pháp dưới chính quyền trước – nghe đâu trên dưới 20 triệu người, thì nay có thể tham gia chương trình tự hồi hương.Việc cứ liều mạng ở lại và chờ ngày ân xá tập thể như trước không còn nữa. Cơ quan US Customs and Border Protection – CBP trực thuộc Bộ An Ninh Nội Địa – DHS cho hay những người có ý định về lại quê nhà sẽ được tặng phong bì $2,600 tiền tươi và một vé máy bay một chiều miễn phí. Thủ tục rất đơn giản chỉ cần truy cập cái app của CBP để được sắp xếp và lên danh sách đúng theo ý nguyện.
Ngoài khoản phải đóng ký quỹ nói trên khi vào Mỹ, và chương trình tự trục xuất ra khỏi Mỹ, người Việt hay bất cứ di dân nào đã định cư ở Mỹ, có quốc tịch Mỹ mà nay chán lối sống quá tiện nghi, luật lệ nghiêm khắc, lao động quá cực khổ, hay cầy cuốc vượt chỉ tiêu mà vẫn chưa thấy giầu sang phú quý và muốn trả quốc tịch, trả cái hộ chiếu bìa màu xanh dương đậm có hình con ó cũng cần biết thêm rằng Bộ Ngoại Giao đã giảm lệ phí – chắc để tạo điều kiện dễ dàng cho kẻ muốn đi thì không giữ và giúp họ có chút vốn về quê lập nghiệp (?) Trước đây lệ phí được ấn định là $2,350 nay “on sale” giảm 80% chỉ còn $450.
-Đức Hà-
Đặc biệt cho HuuTri.org
Ghi chú: Chi tiết về các loại visa và tiếp cận thông tin mới nhứt cần tham khảo trực tiếp tại Tổng Lãnh Sự địa phương và trang web của Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ : https://travel.state.gov/content/travel.html