Hoạch định hưu trí không chỉ đơn giản là chọn một vài khoản đầu tư hoặc khai thuế mỗi năm. Người về hưu còn phải phối hợp nhiều vấn đề như thu nhập, Social Security, Medicare, thuế, rủi ro đầu tư, khoản phân phối tối thiểu bắt buộc, bảo hiểm và kế hoạch di sản.
Ba chứng chỉ thường được nhắc đến trong lĩnh vực này là CFP®, CFA® và CPA. Mặc dù công việc của họ đôi khi có phần tương đồng, mỗi chứng chỉ đại diện cho một lĩnh vực chuyên môn khác nhau.
Cách phân biệt đơn giản nhất:
- CFP giúp thiết lập và điều phối toàn bộ kế hoạch hưu trí.
- CFA chuyên phân tích đầu tư và quản trị danh mục tài sản.
- CPA tính toán, hoạch định và giải quyết các vấn đề về thuế.
So sánh nhanh CFP, CFA và CPA
| Chuyên gia | Chuyên môn chính | Vai trò thích hợp cho người về hưu | Không phải chức năng chính |
|---|---|---|---|
| CFP® | Hoạch định tài chính cá nhân toàn diện | Phối hợp thu nhập, chi tiêu, Social Security, đầu tư, bảo hiểm, thuế và di sản | Khai thuế phức tạp hoặc phân tích chứng khoán chuyên sâu |
| CFA® | Phân tích đầu tư và quản trị danh mục | Xây dựng và đánh giá những danh mục đầu tư phức tạp | Hoạch định toàn bộ tài chính gia đình hoặc khai thuế |
| CPA | Kế toán, khai thuế và hoạch định thuế | Tính thuế, chuẩn bị hồ sơ khai thuế và giải quyết vấn đề với IRS | Quản trị đầu tư hoặc thiết lập kế hoạch hưu trí toàn diện, trừ khi có thêm chuyên môn phù hợp |
CFP làm công việc gì?
CFP là viết tắt của Certified Financial Planner™, tức Chuyên Gia Hoạch Định Tài Chính được Chứng Nhận.
Một CFP được đào tạo để xem xét toàn bộ tình hình tài chính của khách hàng, thay vì chỉ chú ý đến một tài khoản hoặc một giao dịch riêng lẻ.
CFP phải đáp ứng các tiêu chuẩn về giáo dục, thi cử, kinh nghiệm và đạo đức nghề nghiệp. Khi cung cấp lời khuyên tài chính, CFP Board yêu cầu CFP phải hành động theo nghĩa vụ ủy thác, tức đặt quyền lợi của khách hàng lên trên quyền lợi của mình. CFP Board
Chức năng của CFP chuyên về hưu trí
CFP có thể giúp người về hưu:
- Xác định liệu họ đã có đủ tài sản để nghỉ hưu hay chưa.
- Lập dự đoán thu nhập và chi tiêu trong thời gian hưu trí.
- Ước tính số tiền có thể chi tiêu an toàn mỗi tháng hoặc mỗi năm.
- Đánh giá thời điểm thích hợp để nhận Social Security.
- So sánh các lựa chọn nhận tiền hưu trí từ pension.
- Thiết lập thứ tự rút tiền từ các loại tài khoản.
- Tìm cơ hội chuyển một phần traditional IRA sang Roth IRA.
- Chuẩn bị cho khoản phân phối tối thiểu bắt buộc, gọi tắt là RMD.
- Đánh giá mức độ rủi ro và cách phân bổ tài sản.
- Hoạch định cho lạm phát và tuổi thọ kéo dài.
- Chuẩn bị cho chi phí y tế và chăm sóc dài hạn.
- Đánh giá bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm chăm sóc dài hạn và niên kim.
- Kiểm tra người thụ hưởng trên các tài khoản.
- Phối hợp với CPA, chuyên gia đầu tư và luật sư di sản.
Khi nào người về hưu nên tìm CFP?
CFP thường là người đầu tiên nên liên lạc khi người về hưu có những câu hỏi như:
- Tôi đã có đủ tiền để nghỉ hưu chưa?
- Tôi có thể chi tiêu bao nhiêu mỗi tháng?
- Tôi nên nhận Social Security ở tuổi 62, tuổi nghỉ hưu toàn phần hay tuổi 70?
- Tôi nên rút tiền từ tài khoản nào trước?
- Tôi có nên chuyển một phần IRA sang Roth IRA không?
- Tôi có nên trả hết tiền vay mua nhà không?
- Tôi có cần mua niên kim hoặc bảo hiểm chăm sóc dài hạn không?
- Kế hoạch tài chính nên thay đổi thế nào sau khi người phối ngẫu qua đời?
- Thuế, Medicare, đầu tư và kế hoạch di sản của tôi liên quan với nhau như thế nào?
Giới hạn của chứng chỉ CFP
CFP có thể đưa ra những chiến lược tài chính có cân nhắc đến thuế. Tuy nhiên, điều đó không tự động biến CFP thành CPA hoặc chuyên gia khai thuế.
Ví dụ, CFP có thể nhận thấy đây là thời điểm thích hợp để chuyển một phần traditional IRA sang Roth IRA. Tuy nhiên, CPA nên tính toán hậu quả thuế liên bang, thuế tiểu bang và ảnh hưởng đến Medicare trước khi thực hiện.
Tương tự, một số CFP có nhiều kinh nghiệm quản trị đầu tư. Một số khác chủ yếu sử dụng những danh mục đầu tư mẫu. Chứng chỉ CFP cho thấy người đó có kiến thức rộng về hoạch định tài chính, nhưng không nhất thiết có khả năng phân tích chứng khoán chuyên sâu.
CFA làm công việc gì?
CFA là viết tắt của Chartered Financial Analyst®, tức chuyên gia có chứng chỉ chuyên sâu về phân tích tài chính và đầu tư.
Chương trình CFA tập trung nhiều vào:
- Phân tích đầu tư.
- Báo cáo tài chính.
- Kinh tế học.
- Định giá doanh nghiệp và chứng khoán.
- Xây dựng danh mục đầu tư.
- Quản trị rủi ro.
- Đạo đức nghề nghiệp.
CFA Institute mô tả người quản trị danh mục là chuyên gia xây dựng chiến lược đầu tư, thiết lập danh mục và quyết định mua hoặc bán tài sản nào vào thời điểm nào. CFA Institute
Chức năng của CFA
Tùy theo chức vụ và giấy phép hành nghề, CFA có thể:
- Phân tích cổ phiếu và trái phiếu.
- Đánh giá mutual fund và ETF.
- Phân tích báo cáo tài chính của doanh nghiệp.
- Xây dựng danh mục đầu tư đa dạng.
- Đo lường rủi ro thị trường, lãi suất và tín dụng.
- Thiết lập danh mục trái phiếu tạo thu nhập.
- Xây dựng “bond ladder,” tức mua trái phiếu với nhiều ngày đáo hạn khác nhau.
- Phân tích những trường hợp khách hàng nắm giữ quá nhiều cổ phiếu của một công ty.
- Lựa chọn quỹ đầu tư hoặc công ty quản trị tài sản.
- Đánh giá bất động sản, private equity, derivatives và các khoản đầu tư thay thế.
- So sánh kết quả đầu tư với chỉ số chuẩn thích hợp.
- Thiết lập nguyên tắc tái cân bằng danh mục.
- Đánh giá xem chi phí quản trị đầu tư có hợp lý hay không.
- Thực hiện nghiên cứu đầu tư ở cấp độ chuyên nghiệp.
Khi nào người về hưu nên tìm CFA?
CFA có thể đặc biệt hữu ích khi người về hưu:
- Có danh mục đầu tư lớn hoặc phức tạp.
- Nắm giữ quá nhiều cổ phiếu của một công ty.
- Sở hữu nhiều trái phiếu riêng lẻ.
- Muốn thiết lập một bond ladder.
- Có private investment hoặc các loại tài sản thay thế.
- Muốn có một đánh giá độc lập về người đang quản trị tài sản.
- Cần phân tích chuyên sâu về rủi ro danh mục.
- Lo ngại danh mục đầu tư không đủ để đáp ứng nhu cầu rút tiền lâu dài.
- Muốn so sánh đầu tư chủ động với các quỹ chỉ số có chi phí thấp.
Giới hạn của chứng chỉ CFA
Nhiều CFA làm việc cho ngân hàng, quỹ đầu tư, pension fund, công ty nghiên cứu hoặc tập đoàn. Họ có thể không cung cấp dịch vụ hoạch định tài chính cá nhân cho người về hưu.
Chứng chỉ CFA cũng không tự động cho phép một người quản trị tiền của khách hàng hoặc bán chứng khoán. Người về hưu nên kiểm tra giấy phép, tình trạng ghi danh và lịch sử kỷ luật của chuyên gia đầu tư tại trang Investor.gov.
CFA có thể hiểu về đầu tư hiệu quả về thuế. Tuy nhiên, kiến thức này không giống với việc khai thuế, tính toán Roth conversion hoặc đại diện người đóng thuế trước IRS.
CPA làm công việc gì?
CPA là viết tắt của Certified Public Accountant, thường được gọi là Kế Toán Viên Công Chứng.
CPA được cấp giấy phép bởi Hội đồng Kế toán của từng tiểu bang. Mặc dù điều kiện cấp phép có thể khác nhau, CPA thường phải đáp ứng yêu cầu về giáo dục, vượt qua kỳ thi Uniform CPA Examination, có kinh nghiệm chuyên môn và hoàn tất chương trình giáo dục thường xuyên. NASBA
Chức năng của CPA chuyên về thuế
CPA có thể giúp người về hưu:
- Chuẩn bị hồ sơ khai thuế liên bang và tiểu bang.
- Tính tiền thuế tạm nộp và tiền thuế cần khấu trừ.
- Xác định phần tiền pension hoặc tiền rút từ tài khoản hưu trí phải chịu thuế.
- Theo dõi phần tiền sau thuế đã đóng vào traditional IRA.
- Tính lời hoặc lỗ khi bán tài sản đầu tư.
- Tính chi phí thuế của Roth conversion.
- Phân tích hậu quả thuế khi bán cổ phiếu, nhà ở, bất động sản cho thuê hoặc doanh nghiệp.
- Hoạch định khoản đóng góp từ thiện và qualified charitable distribution.
- Tính phần Social Security có thể phải chịu thuế.
- Chuẩn bị hồ sơ thuế di sản, trust hoặc quà tặng nếu có chuyên môn trong những lĩnh vực đó.
- Trả lời thư thông báo của IRS.
- Đại diện người đóng thuế trong trường hợp kiểm toán hoặc khiếu nại.
CPA, luật sư và Enrolled Agent thường có quyền đại diện không giới hạn cho người đóng thuế trước IRS. Hướng dẫn của IRS
Khi nào người về hưu nên tìm CPA?
Nên liên lạc với CPA chuyên về thuế trước khi:
- Thực hiện một Roth conversion lớn.
- Bán nhà, bất động sản cho thuê, doanh nghiệp hoặc khoản đầu tư đã tăng giá nhiều.
- Rút một số tiền lớn từ IRA hoặc 401(k).
- Bắt đầu nhận RMD.
- Bán cổ phiếu của công ty cũ hoặc thực hiện stock option.
- Thực hiện một khoản đóng góp từ thiện lớn.
- Thừa hưởng IRA hoặc tài sản có ảnh hưởng về thuế.
- Chuyển sang sinh sống tại tiểu bang khác.
- Người phối ngẫu qua đời.
- Nhận thu nhập từ trust.
- Có thu nhập từ nhà cho thuê, partnership hoặc công việc tự doanh.
- Nhận thư thông báo từ IRS hoặc cơ quan thuế tiểu bang.
Giới hạn của chứng chỉ CPA
Không phải CPA nào cũng chuyên về thuế hưu trí. Một số CPA tập trung vào kiểm toán, kế toán doanh nghiệp, thuế doanh nghiệp hoặc báo cáo tài chính.
Một số chuyên gia khai thuế cũng chỉ tập trung ghi nhận những gì đã xảy ra trong năm trước. Người về hưu cần hoạch định thuế chủ động nên hỏi CPA có cung cấp những dịch vụ sau đây hay không:
- Dự toán thuế cho nhiều năm.
- Phân tích Roth conversion.
- Hoạch định RMD và thứ tự rút tiền.
- Hoạch định Medicare IRMAA.
- Chiến lược capital gain.
- Chiến lược đóng góp từ thiện.
- Phối hợp kế hoạch hưu trí với kế hoạch thuế và di sản.
CPA cũng không tự động có đủ chuyên môn để quản trị đầu tư hoặc thiết lập một kế hoạch hưu trí toàn diện. Một số CPA có thêm chứng chỉ CFP hoặc Personal Financial Specialist, nhưng khách hàng vẫn nên kiểm tra kinh nghiệm và giấy phép cụ thể.
Kết luận Phần 1
Chuyên gia thích hợp phụ thuộc vào câu hỏi mà người về hưu cần giải quyết:
- Tìm CFP để thiết lập và điều phối toàn bộ kế hoạch hưu trí.
- Tìm CFA hoặc chuyên gia đầu tư có giấy phép thích hợp để phân tích và quản trị danh mục phức tạp.
- Tìm CPA để tính thuế, khai thuế và giải quyết các vấn đề với IRS.
Một người có thể sở hữu hai hoặc cả ba chứng chỉ. Tuy nhiên, người về hưu cần kiểm tra dịch vụ, giấy phép, kinh nghiệm và cách nhận thù lao của người đó, thay vì chỉ dựa vào những chữ viết tắt sau tên.
-Lê Nguyên Vũ-
Đón đọc Phần 2: Vì sao người về hưu có thể mất tiền khi giao mọi việc cho một chuyên gia—và năm sai lầm nghiêm trọng liên quan đến Roth conversion, cổ phiếu tập trung, RMD, suy giảm thị trường và đóng góp từ thiện.
*Bài viết chỉ nhằm cung cấp thông tin giáo dục tổng quát, không phải lời khuyên đầu tư, kế toán hoặc thuế dành riêng cho từng cá nhân.