Dù được chính phủ Hoa Kỳ cho phép sử dụng, bột ngọt (MSG) có phải là lựa chọn lý tưởng cho người lớn tuổi và người đang sống bằng tiền hưu trí? Câu trả lời không đơn giản chỉ là “có” hay “không.”
MSG Là Gì?
MSG (Monosodium Glutamate) là muối natri của glutamic acid, một loại amino acid xuất hiện tự nhiên trong nhiều thực phẩm như cà chua, phô mai, nấm, rong biển và nước tương. MSG được sử dụng rộng rãi để tăng vị umami – vị ngọt đậm đà tự nhiên của thực phẩm.
Ngày nay, MSG có mặt trong nhiều loại thực phẩm:
- Mì ăn liền
- Đồ hộp
- Thực phẩm đông lạnh
- Snack và khoai tây chiên
- Nước sốt chế biến sẵn
- Thức ăn nhanh
- Một số món ăn nhà hàng
FDA Nói Gì Về MSG?
Cơ Quan Quản Lý Thực Phẩm và Dược Phẩm Hoa Kỳ (FDA) xem MSG là chất phụ gia thực phẩm “Generally Recognized as Safe” (GRAS) – tức được công nhận là an toàn khi sử dụng trong mức độ thông thường. Các tổ chức quốc tế như Tổ Chức Y Tế Thế Giới (WHO) và Tổ Chức Lương Thực và Nông Nghiệp Liên Hiệp Quốc (FAO) cũng có quan điểm tương tự.
Điều này có nghĩa là:
MSG không bị cấm tại Hoa Kỳ.
Không có bằng chứng khoa học mạnh mẽ cho thấy MSG gây độc hại cho đa số dân chúng.
Tuy nhiên…
“An Toàn” Không Có Nghĩa Là “Lý Tưởng”
Đây là điểm mà nhiều người cao niên cần hiểu rõ.
Một thực phẩm hoặc phụ gia có thể được FDA cho phép sử dụng nhưng vẫn không phải là lựa chọn tối ưu cho sức khỏe lâu dài.
Ví dụ:
- Nước ngọt có đường vẫn được FDA cho phép bán.
- Thịt chế biến sẵn vẫn được FDA cho phép bán.
- Thực phẩm chứa nhiều muối vẫn được FDA cho phép bán.
Nhưng các chuyên gia dinh dưỡng vẫn khuyên người lớn tuổi nên hạn chế những thực phẩm này.
MSG cũng tương tự như vậy.
Vì Sao Người Cao Niên Nên Thận Trọng Với MSG?
1. MSG Thường Đi Kèm Với Thực Phẩm Chế Biến Sẵn
Vấn đề lớn nhất không phải chỉ là MSG.
MSG thường xuất hiện trong những thực phẩm có:
- Hàm lượng natri cao
- Chất bảo quản
- Chất béo bão hòa
- Đường bổ sung
- Giá trị dinh dưỡng thấp
Đối với người lớn tuổi đang bị:
- Huyết áp cao
- Bệnh tim mạch
- Bệnh thận
- Tiểu đường loại 2
Nếu ăn nhiều thực phẩm chế biến sẵn có thể gây ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe hơn là MSG.
2. Một Số Người Có Thể Nhạy Cảm Với MSG
Dù các nghiên cứu chưa chứng minh rõ ràng mối liên hệ trực tiếp giữa MSG và các triệu chứng khó chịu, một số người vẫn báo cáo các phản ứng sau khi ăn thực phẩm chứa nhiều MSG:
- Nhức đầu
- Đỏ bừng mặt
- Đổ mồ hôi
- Buồn nôn
- Hồi hộp
- Cảm giác tê hoặc nóng rát vùng mặt và cổ
- Mệt mỏi
- Cảm giác tức ngực
Các triệu chứng này thường nhẹ và tạm thời. Tuy nhiên, đối với người lớn tuổi vốn đã có bệnh tim hoặc lo âu, chúng có thể gây khó chịu hoặc làm tăng căng thẳng không cần thiết.
3. Hàm Lượng Natri Là Điều Đáng Quan Tâm
MSG chứa ít natri hơn muối ăn thông thường, nhưng vẫn góp phần làm tăng tổng lượng natri tiêu thụ mỗi ngày.
Theo các chuyên gia tim mạch, người lớn tuổi nên theo dõi tổng lượng natri trong chế độ ăn vì natri dư thừa có thể:
- Làm tăng huyết áp
- Tăng nguy cơ đột quỵ
- Làm nặng thêm bệnh tim
- Gây giữ nước
- Làm tăng gánh nặng cho thận
Đối với những người đã được bác sĩ khuyên ăn nhạt, việc thường xuyên sử dụng thực phẩm chứa MSG và các chất điều vị khác đáng được lưu ý.
4. Vị Đậm Có Thể Khiến Chúng Ta Ăn Nhiều Hơn
MSG làm thức ăn ngon miệng hơn.
Điều này không phải lúc nào cũng xấu, đặc biệt với người bị giảm vị giác do tuổi tác.
Tuy nhiên, đối với những người:
- Muốn giảm cân
- Kiểm soát tiểu đường
- Giảm cholesterol
- Kiểm soát huyết áp
Thường xuyên ăn các món quá đậm vị có thể khiến họ tiêu thụ nhiều calo và natri hơn mức cần thiết.
Người Lớn Tuổi Có Nên Tránh Hoàn Toàn MSG?
Không nhất thiết.
Đối với đa số người khỏe mạnh, thỉnh thoảng ăn thực phẩm có MSG không phải là vấn đề lớn.
Tuy nhiên, nên:
✓ Đọc nhãn thực phẩm kỹ hơn
✓ Hạn chế thực phẩm chế biến sẵn
✓ Ưu tiên thực phẩm tươi
✓ Nấu ăn tại nhà khi có thể
✓ Theo dõi phản ứng cơ thể sau khi ăn các món chứa MSG
Nếu quý vị nhận thấy mình thường xuyên bị nhức đầu, hồi hộp hoặc khó chịu sau khi ăn một số thực phẩm nhất định, hãy ghi nhận lại và trao đổi với bác sĩ.
Những Cách Tạo Vị Umami Tự Nhiên Thay Cho MSG
Nhiều đầu bếp và chuyên gia dinh dưỡng khuyên sử dụng các nguồn umami tự nhiên như:
- Nấm hương
- Cà chua chín
- Rong biển
- Hành tây caramelized
- Tỏi nướng
- Phô mai Parmesan
- Cá khô hoặc nước dùng xương tự nấu
Những thực phẩm này vừa tạo vị đậm đà vừa cung cấp thêm dưỡng chất.
Điều Quan Trọng Nhất Đối Với Người Lớn Tuổi
MSG có thể được FDA công nhận là an toàn, nhưng đối với người lớn tuổi, câu hỏi nên đặt ra không phải là:
“MSG có được phép sử dụng hay không?”
Mà là:
“Thực phẩm chứa MSG đó có thực sự tốt cho sức khỏe lâu dài của tôi hay không?”
Trong nhiều trường hợp, vấn đề không nằm ở một muỗng MSG mà nằm ở toàn bộ chế độ ăn uống đi kèm với nó.
Đối với người hưu trí muốn bảo vệ sức khỏe tim mạch, huyết áp, chức năng thận và chất lượng cuộc sống, chế độ ăn giàu thực phẩm tươi, ít chế biến vẫn là lựa chọn tốt hơn so với việc phụ thuộc vào các món ăn công nghiệp có nhiều chất điều vị.
-Thanh Thuỷ-
Nguồn tham khảo
- FDA – Monosodium Glutamate (MSG)
- WHO/FAO Joint Expert Committee on Food Additives (JECFA)
- Harvard Health Publishing
- PubMed – Research on MSG and MSG Symptom Complex
- American Chemical Society (ACS)