Từ một lời chào tưởng chừng vô hại, nhiều người lớn tuổi đã mất cả tiền tiết kiệm, tiền hưu trí, thậm chí phải bán nhà để trả nợ. Các chuyên gia cho biết những vụ lừa đảo “nhắn nhầm số” đang trở thành một trong những hình thức gian lận nguy hiểm và rất tinh vi nhắm vào người lớn tuổi tại Hoa Kỳ hiện nay.
Một Tin Nhắn Rất Bình Thường
Điện thoại reo lên.
Một tin nhắn xuất hiện:
“Chào Linda, chúng ta vẫn gặp nhau ăn trưa ngày mai chứ?”
Hoặc:
“Xin lỗi, tôi nghĩ tôi đã nhắn nhầm số.”
Đối với nhiều người, đặc biệt là những người được dạy phải lịch sự và tử tế với người khác, phản ứng tự nhiên thường là:
“Bạn nhắn nhầm rồi.”
Nhưng theo các chuyên gia phòng chống gian lận, chính câu trả lời ngắn ngủi đó có thể là điều mà kẻ lừa đảo đang chờ đợi.
Trong phần lớn các trường hợp, người gửi không hề nhắn nhầm số. Tin nhắn được gửi đi có chủ đích đến hàng ngàn hoặc hàng triệu số điện thoại khác nhau với mục tiêu tìm ra những ai sẽ phản hồi.
Và một khi bạn trả lời, số điện thoại của bạn đã được xác nhận là “có người sử dụng”.
Mục Tiêu Đầu Tiên Không Phải Là Tiền
Nhiều người nghĩ rằng lừa đảo luôn bắt đầu bằng việc xin tiền.
Thực tế hoàn toàn ngược lại.
Mục tiêu đầu tiên của những tin nhắn “nhầm số” là xác định:
- Số điện thoại nào còn hoạt động.
- Có người đọc tin nhắn hay không.
- Người đó có sẵn sàng trả lời người lạ hay không.
Chỉ cần một phản hồi đơn giản như:
“Nhầm số rồi.”
là đủ để kẻ lừa đảo biết rằng:
- Đây là số điện thoại thật.
- Chủ nhân số điện thoại thường xuyên sử dụng.
- Có khả năng tiếp tục trò chuyện.
Nhiều chuyên gia an ninh mạng cho biết các danh sách số điện thoại đã được xác nhận như vậy thường được bán hoặc chia sẻ cho những nhóm lừa đảo khác.
Kết quả là người dùng có thể nhận được ngày càng nhiều tin nhắn, cuộc gọi phone và email lừa đảo trong tương lai.
Khi Cuộc Trò Chuyện Bắt Đầu
Sau khi bạn trả lời, kẻ lừa đảo thường tỏ ra rất lịch sự:
“Ôi, xin lỗi nhé.”
“Cảm ơn bạn đã trả lời.”
“Bạn thật tử tế.”
Mọi thứ nghe hoàn toàn vô hại.
Thậm chí nhiều người còn cảm thấy không nỡ cắt ngang cuộc trò chuyện.
Đó chính là chiến thuật.
Những kẻ lừa đảo hiểu rằng con người thường có xu hướng tiếp tục giao tiếp với những người cư xử thân thiện.
Danh Tính Hoàn Hảo Được Dựng Lên
Sau vài ngày trò chuyện, người lạ bắt đầu kể về bản thân.
Họ thường tự giới thiệu là:
- Doanh nhân thành đạt.
- Chủ công ty thời trang.
- Nhà đầu tư quốc tế.
- Bác sĩ.
- Kiến trúc sư.
- Người góa vợ hoặc góa chồng.
- Người độc thân thành công về tài chính.
Họ gửi những bức ảnh cho thấy một cuộc sống đáng mơ ước:
- Những bữa ăn sang trọng.
- Xe hơi đắt tiền.
- Du thuyền.
- Kỳ nghỉ hè ở Âu Châu.
- Những căn nhà đẹp như trong các tạp chí.
Điều mà nạn nhân không biết là phần lớn những bức ảnh này:
- Bị đánh cắp từ mạng xã hội.
- Được mua từ các kho ảnh trực tuyến.
- Được tạo bằng trí tuệ nhân tạo (AI).
Người trong ảnh thường không phải là người đang nhắn tin.
Trong nhiều trường hợp, họ thậm chí không là người có danh tánh thật.
Từ Người Lạ Thành “Người Bạn”
Điều khiến loại lừa đảo này đặc biệt nguy hiểm là nó KHÔNG vội vàng.
Kẻ lừa đảo sẵn sàng dành:
- Vài tuần.
- Vài tháng.
- Thậm chí lâu hơn.
để xây dựng lòng tin.
Họ nhắn tin đều đặn mỗi ngày:
“Chào bạn buổi sáng.”
“Hôm nay bạn thế nào?”
“Bạn ăn tối chưa?”
“Ngủ ngon nhé.”
Họ hỏi thăm:
- Sức khỏe.
- Con cháu.
- Công việc trước đây.
- Cuộc sống hiện tại.
Đối với nhiều người lớn tuổi sống một mình hoặc ít có cơ hội giao tiếp xã hội, những cuộc trò chuyện này dần trở thành một phần quen thuộc trong cuộc sống hằng ngày.
Nạn nhân bắt đầu cảm thấy:
“Người này thật sự ‘quan tâm’ đến mình.”
Khi Tình Cảm Bắt Đầu Xen Vào
Trong nhiều trường hợp, cuộc trò chuyện dần chuyển sang hướng tình cảm.
Người lạ bắt đầu:
- Khen ngợi.
- Tỏ ra quan tâm đặc biệt.
- Chia sẻ những câu chuyện cá nhân.
- Nói rằng họ cô đơn.
- Nói rằng họ cảm thấy có sự kết nối đặc biệt.
Sau nhiều tuần hoặc nhiều tháng liên lạc mỗi ngày, một số nạn nhân bắt đầu xem người kia là:
- Bạn thân.
- Người tri kỷ.
- Người yêu ở xa.
Điều đáng lo ngại là họ CHƯA BAO GIỜ gặp mặt trực tiếp.
Khi Tiền Bắt Đầu Xuất Hiện Trong Cuộc Trò Chuyện
Điểm đáng chú ý nhất của hình thức lừa đảo này là kẻ gian gần như không bao giờ xin tiền ngay từ đầu.
Thay vào đó, họ gieo ý tưởng.
Một ngày nào đó họ tình cờ nói:
“Hôm nay tôi kiếm được vài ngàn đô từ đầu tư.”
Hoặc:
“Chú tôi làm việc trong ngành tài chính.”
Hoặc:
“Tôi vừa kiếm lời từ thị trường tiền điện tử.”
Ban đầu họ không hề yêu cầu nạn nhân tham gia.
Họ chỉ đơn giản kể về những thành công của mình.
Mục đích là tạo sự tò mò.
“Pig Butchering” – Trò Lừa Đảo Đang Gây Thiệt Hại Hàng Tỷ Đô La
Các cơ quan thực thi pháp luật gọi hình thức này là:
Pig Butchering Scam
Tạm dịch là:
“Nuôi béo rồi làm thịt.”
Tên gọi nghe có vẻ kỳ lạ nhưng phản ảnh chính xác cách thức hoạt động.
Kẻ lừa đảo:
- Dành thời gian xây dựng lòng tin.
- Nuôi dưỡng mối quan hệ.
- Khi nạn nhân hoàn toàn tin tưởng, họ bắt đầu khai thác tài chính.
Bẫy Đầu Tư Tiền Điện Tử
Sau nhiều tháng trò chuyện, người lạ có thể nói:
“Bạn không cần đầu tư nhiều.”
“Chỉ thử vài trăm đô thôi.”
“Tôi sẽ hướng dẫn bạn.”
Họ gửi đường dẫn đến một nền tảng đầu tư có giao diện rất chuyên nghiệp.
Nạn nhân mở tài khoản.
Gửi tiền.
Sau đó điều bất ngờ xảy ra.
Tài khoản hiển thị:
- Có lãi.
- Tiền tăng lên mỗi ngày.
- Các giao dịch thành công liên tục.
Nạn nhân nghĩ rằng mình đang đầu tư thật.
Nhưng thực tế mọi con số trên màn hình đều do kẻ lừa đảo kiểm soát.
Vì Sao Nhiều Người Bị Mắc Bẫy?
Một chiến thuật rất phổ biến là cho phép nạn nhân rút một khoản nhỏ.
Ví dụ:
- Gửi vào $1,000.
- Rút ra được $100 hoặc $200.
Việc rút tiền thành công khiến nạn nhân tin rằng nền tảng này hợp pháp.
Sau đó họ đầu tư nhiều hơn.
Có người chuyển:
- $10,000.
- $50,000.
- $100,000.
Một số trường hợp còn rút tiền từ:
- IRA.
- 401(k).
- Tiền tiết kiệm hưu trí.
- Tiền bán nhà.
để tiếp tục đầu tư.
Khoảnh Khắc Mọi Thứ Sụp Đổ
Đến khi nạn nhân muốn rút toàn bộ số tiền, vấn đề bắt đầu xuất hiện.
Trang web thông báo:
- Phải đóng thuế trước.
- Phải nộp phí xác minh.
- Phải trả phí chống rửa tiền.
- Phải nâng cấp tài khoản.
Mỗi lần nạn nhân gửi thêm tiền, lại xuất hiện một khoản phí mới.
Cuối cùng, tài khoản biến mất.
Người liên lạc biến mất.
Toàn bộ tiền đầu tư không thể thu hồi.
Những Dấu Hiệu Nguy Cơ Mà Người Lớn Tuổi Không Nên Bỏ Qua
1. Tin nhắn từ người lạ nhận nhầm số
Đừng trả lời.
Ngay cả khi chỉ để nói:
“Bạn nhầm số rồi.”
2. Người lạ quá thân thiện quá nhanh
Không có lý do gì để một người xa lạ:
- Nhắn tin mỗi ngày.
- Chúc ngủ ngon.
- Chúc buổi sáng.
- Quan tâm đặc biệt đến cuộc sống của bạn.
3. Hình ảnh hoàn hảo bất thường
Cẩn thận nếu người kia:
- Quá trẻ.
- Quá đẹp.
- Quá giàu.
- Cuộc sống quá hoàn hảo.
4. Muốn chuyển sang WhatsApp hoặc Telegram
Đây là một trong những dấu hiệu phổ biến nhất.
Kẻ lừa đảo thường muốn đưa nạn nhân sang:
- Telegram
- Signal
để tránh bị hệ thống phát hiện.
5. Cuộc trò chuyện bắt đầu nhắc đến đầu tư
Đây là tín hiệu báo động đỏ.
Bất kể là:
- Bitcoin.
- Crypto.
- Forex.
- Vàng.
- Đầu tư quốc tế.
- Nền tảng giao dịch độc quyền.
Người mới quen trên mạng không có lý do chính đáng để hướng dẫn bạn đầu tư.
Người Lớn Tuổi Có Thể Tự Bảo Vệ Mình Như Thế Nào?
Không trả lời tin nhắn từ người lạ
Biện pháp đơn giản và hiệu quả nhất.
Chặn và báo cáo spam
Sử dụng chức năng:
- Block
- Report Junk
- Report Spam
trên điện thoại.
Không gửi thông tin cá nhân
Tuyệt đối không gửi:
- Bằng lái xe.
- Medicare card.
- Thẻ An Sinh Xã Hội.
- Hộ chiếu/Giấy thông hành (Passport).
- Hình ảnh giấy tờ tùy thân.
Không đầu tư dựa trên lời khuyên của người quen qua mạng
Dù họ đã trò chuyện với bạn trong nhiều tháng.
Tham khảo người thân hoặc chuyên gia tài chính
Trước khi:
- Chuyển tiền.
- Mua crypto.
- Tham gia nền tảng đầu tư lạ.
Điều Quan Trọng Nhất Cần Ghi Nhớ
Một người thật sự nhắn nhầm số thường sẽ xin lỗi và kết thúc cuộc trò chuyện.
Họ không tiếp tục nhắn tin mỗi ngày.
Họ không gửi hình ảnh cá nhân.
Họ không trở thành bạn tâm giao.
Họ càng không giới thiệu cơ hội đầu tư.
Nếu một tin nhắn “nhầm số” biến thành tình bạn, tình cảm hoặc cơ hội làm giàu, rất có thể đó không phải là sự tình cờ.
Đó là bước đầu tiên của một kế hoạch lừa đảo được chuẩn bị kỹ lưỡng, có thể kéo dài nhiều tháng trước khi tiền bạc xuất hiện. Và đến khi tiền xuất hiện, thường đã quá muộn.
Đối với người lớn tuổi, nguyên tắc an toàn nhất là: Không trả lời. Không tương tác. Chặn ngay. Báo cáo spam. Một vài giây lịch sự hôm nay có thể tránh được nhiều tháng đau lòng và thiệt hại tài chính trong tương lai.
-Phan Trần Hương-