Một trong những thay đổi thuế quan trọng nhất trong năm 2026 là việc Quốc hội tiếp tục mở rộng các ưu đãi về thuế di sản thông qua Đạo Luật One Big Beautiful Bill (OBBB). Nhờ đó, phần lớn các gia đình Hoa Kỳ — bao gồm đa số gia đình người Mỹ gốc Việt — có thể sẽ không bao giờ phải đóng thuế di sản liên bang (Federal Estate Tax).
Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là quý vị có thể bỏ qua việc lập kế hoạch di sản.
Một ngộ nhận khá phổ biến là nếu giá trị tài sản của gia đình thấp hơn mức miễn thuế liên bang thì sẽ không còn vấn đề thuế nào khi chuyển tài sản cho con cháu. Thực tế lại phức tạp hơn nhiều. Một số tiểu bang vẫn tiếp tục áp dụng thuế di sản (Estate Tax) hoặc thuế thừa kế (Inheritance Tax) riêng của họ, với mức miễn thuế thấp hơn rất nhiều so với luật liên bang.
Đối với những gia đình người Mỹ gốc Việt sở hữu nhà cửa, cơ sở thương mại, tài khoản đầu tư hoặc tài sản tại nhiều tiểu bang khác nhau, việc hiểu rõ các loại thuế cấp tiểu bang có thể quan trọng không kém việc hiểu luật thuế liên bang.
Trước Tiên: Đạo Luật One Big Beautiful Bill Đã Thay Đổi Điều Gì?
Một trong những điểm nổi bật nhất của Đạo Luật One Big Beautiful Bill là duy trì và gia tăng đáng kể mức miễn thuế di sản liên bang.
Trong năm 2026, mức miễn thuế di sản liên bang vào khoảng:
| Tình trạng khai thuế | Mức miễn thuế di sản liên bang |
|---|---|
| Cá nhân | Khoảng 15 triệu USD |
| Vợ chồng khai chung | Khoảng 30 triệu USD |
Điều này đồng nghĩa với việc phần lớn các gia đình Hoa Kỳ sẽ không phải đóng thuế di sản liên bang.
Đối với nhiều độc giả HuuTri.org, mối quan tâm lớn nhất hiện nay không còn là IRS.
Mà là luật thuế của từng tiểu bang.
Thuế Di Sản Và Thuế Thừa Kế Khác Nhau Như Thế Nào?
Trước khi tìm hiểu từng tiểu bang, chúng ta cần phân biệt hai loại thuế thường bị nhầm lẫn này.
Thuế Di Sản (Estate Tax)
Thuế được đánh trên toàn bộ tài sản của người qua đời trước khi tài sản được phân chia cho người thừa hưởng.
Di sản là bên trả thuế.
Thuế Thừa Kế (Inheritance Tax)
Thuế được đánh trực tiếp trên người nhận tài sản thừa kế.
Người thừa kế là bên trả thuế.
Một gia đình có thể không phải đóng thuế di sản liên bang nhưng vẫn có thể bị ảnh hưởng bởi thuế di sản hoặc thuế thừa kế của tiểu bang.
Những Tiểu Bang Vẫn Áp Dụng Thuế Di Sản Trong Năm 2026
Hiện nay chỉ còn một số ít tiểu bang duy trì thuế di sản, nhưng nhiều nơi có mức miễn thuế khá thấp và có thể ảnh hưởng đến cả những gia đình trung lưu hoặc khá giả.
Các tiểu bang còn áp dụng thuế di sản gồm:
- Connecticut
- Hawaii
- Illinois
- Maine
- Maryland
- Massachusetts
- Minnesota
- New York
- Oregon
- Rhode Island
- Vermont
- Washington
Oregon: Tiểu Bang Mà Nhiều Người Về Hưu Thường Bỏ Qua
Oregon là trường hợp đặc biệt đáng chú ý.
Trong khi California không có thuế di sản hoặc thuế thừa kế, Oregon vẫn duy trì một trong những mức miễn thuế di sản thấp nhất nước Mỹ.
Tại Sao Điều Này Quan Trọng?
Một gia đình có thể sở hữu:
- Nhà ở trị giá 900.000 USD
- Tài khoản hưu trí trị giá 500.000 USD
- Danh mục đầu tư trị giá 700.000 USD
Tổng giá trị tài sản:
2,1 triệu USD
Không phải đóng thuế di sản liên bang.
Nhưng vẫn có thể phải đối diện với thuế di sản của Oregon.
Đây là điều khiến nhiều người nghỉ hưu bất ngờ vì họ nghĩ rằng chỉ cần dưới mức miễn thuế liên bang là hoàn toàn an toàn.
Washington: Một Vấn Đề Ngày Càng Được Quan Tâm
Washington là tiểu bang được nhiều người về hưu yêu thích vì không có thuế lợi tức tiểu bang.
Tuy nhiên, Washington vẫn áp dụng thuế di sản với mức thuế có thể khá cao đối với những gia đình sở hữu tài sản lớn.
Đặc biệt cần chú ý nếu gia đình có:
- Nhà cửa giá trị cao
- Doanh nghiệp gia đình
- Danh mục đầu tư lớn
- Tài sản cho thuê
Việc lập quỹ tín thác (Trust) và kế hoạch chuyển giao tài sản sớm có thể giúp giảm đáng kể gánh nặng thuế.
New York Và Massachusetts
New York và Massachusetts vẫn duy trì thuế di sản.
Nhiều gia đình người Mỹ gốc Việt tại các tiểu bang này đã chứng kiến giá nhà tăng mạnh trong hai thập niên qua.
Một căn nhà mua cách đây 20 hoặc 30 năm với giá vài trăm nghìn đô la có thể hiện nay trị giá vài triệu đô la.
Nếu không chuẩn bị từ sớm, người thừa kế có thể phải đối diện với các nghĩa vụ thuế mà những gia đình tương tự tại California, Texas hay Florida không gặp phải.
Những Tiểu Bang Vẫn Áp Dụng Thuế Thừa Kế Trong Năm 2026
Thuế thừa kế hiện nay ít phổ biến hơn thuế di sản.
Các tiểu bang còn áp dụng thuế thừa kế gồm:
- Kentucky
- Maryland
- Nebraska
- Pennsylvania
(Iowa đã gần như hoàn tất việc bãi bỏ thuế thừa kế và hiện không còn ảnh hưởng đến đa số trường hợp.)
Khác với thuế di sản, thuế thừa kế được tính trực tiếp trên người nhận tài sản.
Mức thuế thường phụ thuộc vào:
- Mối quan hệ với người qua đời
- Giá trị tài sản nhận được
- Luật của từng tiểu bang
Maryland: Tiểu Bang “Đặc Biệt” Nhất
Maryland là tiểu bang duy nhất tại Hoa Kỳ hiện nay áp dụng đồng thời:
- Thuế Di Sản (Estate Tax)
- Thuế Thừa Kế (Inheritance Tax)
Điều này khiến việc lập kế hoạch di sản tại Maryland trở nên phức tạp hơn nhiều so với các tiểu bang khác.
Các chiến lược như:
- Quỹ tín thác (Trust)
- Tặng tài sản khi còn sống
- Chỉ định người thụ hưởng hợp lý
có thể đóng vai trò rất quan trọng trong việc giảm thiểu nghĩa vụ thuế.
Vì Sao Người Mỹ Gốc Việt Nên Quan Tâm?
Ngày càng nhiều gia đình sở hữu tài sản tại nhiều tiểu bang khác nhau.
Ví dụ:
- Cha mẹ sống tại California
- Nhà cho thuê tại Oregon
- Con cái làm việc tại Pennsylvania
- Nghỉ hưu tại Washington
Ngay cả khi quý vị sống tại một tiểu bang không có thuế di sản hay thuế thừa kế, việc sở hữu bất động sản hoặc tài sản tại một tiểu bang có áp dụng các loại thuế này vẫn có thể tạo ra những hậu quả ngoài dự tính.
Điều này đặc biệt quan trọng đối với:
- Doanh nghiệp gia đình
- Nhà cho thuê
- Nhà nghỉ dưỡng
- Bất động sản đầu tư
- Tài sản tại nhiều tiểu bang
Ba Sai Lầm Thường Gặp
1. Chỉ Quan Tâm Đến Luật Thuế Liên Bang
Đạo Luật One Big Beautiful Bill đã giúp giảm đáng kể rủi ro về thuế di sản liên bang.
Tuy nhiên, thuế của tiểu bang vẫn tồn tại.
2. Không Cập Nhật Quỹ Tín Thác Và Di Chúc
Nhiều kế hoạch di sản được lập từ 10 hoặc 20 năm trước có thể không còn phù hợp với luật hiện nay.
3. Không Hiểu Tài Sản Đang Nằm Ở Đâu
Thuế di sản thường phụ thuộc vào:
- Tiểu bang cư trú
- Tiểu bang nơi có bất động sản
- Tiểu bang nơi doanh nghiệp hoạt động
Tin vui là Đạo Luật One Big Beautiful Bill đã giúp phần lớn gia đình Hoa Kỳ tránh được thuế di sản liên bang.
Tuy nhiên, thuế di sản và thuế thừa kế vẫn chưa biến mất.
Các tiểu bang như Oregon, Washington, New York, Massachusetts, Maryland, Pennsylvania, Nebraska và Kentucky vẫn có thể ảnh hưởng đáng kể đến số tài sản mà con cháu thực sự nhận được.
Bài học quan trọng dành cho những người đang chuẩn bị nghỉ hưu hoặc đã nghỉ hưu là:
Đừng chỉ nhìn vào luật thuế liên bang. Hãy tìm hiểu kỹ luật của tiểu bang nơi quý vị đang sống, nơi có tài sản và nơi người thừa kế cư ngụ.
Một kế hoạch di sản được chuẩn bị cẩn thận hôm nay có thể giúp bảo vệ tài sản gia đình, giảm thiểu thuế, tránh thủ tục probate kéo dài và mang lại sự an tâm cho nhiều thế hệ mai sau.
-Lê Nguyên Vũ-