Sức Khỏe

Gần 14.000 Ca Cyclospora Tại Hoa Kỳ: Triệu Chứng Và Cách Phòng Ngừa

Thông tin được cập nhật đến ngày 15 tháng 8 năm 2026, dựa trên các báo cáo mới nhất của CDC và FDA được công bố đến ngày 13 tháng 8. Phần lớn các trường hợp được ghi nhận từ tháng 5 đến đầu tháng 8 năm 2026.

Những con số quan trọng trên toàn quốc

Phân loại Ca nhiễm được xác nhận Nhập viện Tử vong
Ca nhiễm tại Hoa Kỳ, từ ngày 1/5 đến 10/8 13.895 740 2
Đợt bùng phát liên quan đến xà lách iceberg 9.481 398 2
Ca nhiễm liên quan đến du lịch quốc tế 1.530 58 0

Tổng số 13.895 ca nhiễm trong nước được báo cáo tại 47 tiểu bang, Đặc Khu Columbia và Puerto Rico. CDC còn đang xem xét ít nhất 10.455 trường hợp nghi nhiễm khác. Vì quá trình báo cáo, xác nhận và điều tra có thể kéo dài đến sáu tuần, tổng số ca bệnh có thể tiếp tục gia tăng.

Để so sánh, từ tháng 5 đến tháng 8 năm 2025, Hoa Kỳ chỉ ghi nhận 1.180 ca nhiễm Cyclospora trong nước. Theo dõi Cyclospora trên toàn quốc của CDC

Không nên cộng các con số trong bảng với nhau. Số ca liên quan đến xà lách iceberg và các cụm ca bệnh nhỏ hơn đang được FDA điều tra đã được tính trong, hoặc có thể trùng với, tổng số ca theo dõi trên toàn quốc.

1. Đợt bùng phát lớn liên quan đến xà lách iceberg

Đây là một đợt bùng phát bệnh do ký sinh trùng lây truyền qua thực phẩm tại nhiều tiểu bang, gây ra bởi Cyclospora cayetanensis. Đây không phải là vi khuẩn Salmonella và cũng không phải là siêu vi khuẩn.

Tính đến ngày 13 tháng 8:

  • 9.481 ca nhiễm được xác nhận bằng xét nghiệm
  • 398 trường hợp nhập viện
  • 2 trường hợp tử vong
  • Thời điểm phát bệnh: từ ngày 14 tháng 6 đến ngày 3 tháng 8 năm 2026
  • Ca bệnh liên quan đến đợt bùng phát được ghi nhận tại 17 tiểu bang:
    • Arkansas
    • Iowa
    • Illinois
    • Indiana
    • Kansas
    • Kentucky
    • Massachusetts
    • Maine
    • Michigan
    • Missouri
    • Nebraska
    • New Hampshire
    • North Carolina
    • Ohio
    • Oklahoma
    • Pennsylvania
    • West Virginia

Một số bệnh nhân có thể cư ngụ tại tiểu bang khác nhưng được tính vào đợt bùng phát sau khi thăm viếng một trong 17 tiểu bang trên và bị phơi nhiễm tại đó.

Nguồn: CDC điều tra đợt bùng phátFDA điều tra xà lách iceberg.

Nguồn lây nhiễm và lệnh thu hồi

Các nhà điều tra xác định đợt bùng phát có liên quan đến xà lách iceberg đã được chế biến của Taylor Farms de Mexico, với nguồn nguyên liệu từ miền Trung Mexico.

Sản phẩm đã được phục vụ hoặc bán tại nhiều địa điểm, bao gồm:

  • Một số nhà hàng Taco Bell
  • Một số sản phẩm mang nhãn hiệu Marketside bán tại Walmart
  • Nhà hàng và các cơ sở cung cấp thực phẩm
  • Nhiều loại xà lách cắt nhỏ, bào sợi, trộn salad và hỗn hợp xà lách iceberg–romaine

Ngày 17 tháng 7, Taylor Farms thu hồi toàn bộ xà lách iceberg liên quan có nguồn gốc từ miền Trung Mexico.

Các sản phẩm bán tại một số cửa hàng Walmart được xác định cụ thể gồm:

  • Marketside Iceberg Salad, gói 12 ounce và 24 ounce
  • Marketside Shredded Lettuce, gói 8 ounce và 16 ounce
  • Ngày “Best if Used By” từ 18 tháng 7 đến 3 tháng 8 năm 2026

Các sản phẩm dành cho nhà hàng và cơ sở cung cấp thực phẩm được phân phối từ ngày 29 tháng 6 đến ngày 16 tháng 7.

Việc phân phối được xác nhận tại ít nhất 31 tiểu bang. Sản phẩm cũng có thể đã được chuyển đến California, Delaware, Đặc Khu Columbia, North Dakota, Puerto Rico, Rhode Island, South Dakota, Vermont và Washington.

Danh sách đầy đủ có tại thông báo thu hồi sản phẩm của FDA.

Xà lách bị thu hồi có còn được bán không?

Theo FDA:

  • Tất cả ngày sử dụng ghi trên những sản phẩm bị thu hồi đã qua.
  • Các sản phẩm liên quan không còn được bán tại cửa hàng hoặc phục vụ tại nhà hàng.
  • Taco Bell đã ngưng sử dụng xà lách của Taylor Farms de Mexico từ ngày 17 tháng 7.
  • FDA tin rằng xà lách liên quan đến đợt bùng phát này đã được loại khỏi thị trường.
  • Việc kiểm tra, lấy mẫu và điều tra tại cơ sở sản xuất vẫn đang tiếp tục.

Do đó, hiện nay cơ quan liên bang không khuyến cáo người dân ngưng ăn tất cả các loại xà lách hoặc rau quả tươi.

Tuy nhiên, nếu trong tủ lạnh vẫn còn một gói sản phẩm cũ thuộc diện thu hồi, người tiêu dùng nên vứt bỏ ngay. Đồng thời, cần làm sạch và khử trùng hộp đựng, ngăn tủ lạnh, mặt bàn, dao và các dụng cụ đã tiếp xúc với sản phẩm.

2. Hai trường hợp tử vong tại Michigan

Cả hai trường hợp tử vong đều xảy ra tại Michigan.

Giới chức y tế tiểu bang cho biết hai bệnh nhân đều có những bệnh nền nghiêm trọng và tình trạng sức khỏe có thể đã bị ảnh hưởng bởi bệnh Cyclospora cùng với việc mất nước. Cả hai bắt đầu phát bệnh trước khi lệnh thu hồi được ban hành ngày 17 tháng 7.

Cyclospora thường không được xem là căn bệnh đe dọa tính mạng và trường hợp tử vong tại Hoa Kỳ rất hiếm. Tuy nhiên, tiêu chảy kéo dài và mất nước có thể trở nên nguy hiểm, đặc biệt đối với người cao niên hoặc người có sức khỏe yếu.

Theo Bộ Y Tế và Dịch Vụ Nhân Sinh Michigan, tính đến ngày 13 tháng 8, Michigan báo cáo:

  • 13.909 ca bệnh trong thời gian điều tra
  • 314 trường hợp được báo cáo là đã nhập viện
  • 2 trường hợp tử vong

Con số của Michigan không thể được so sánh trực tiếp với tổng số ca trên toàn quốc của CDC. Michigan tính tất cả trường hợp được báo cáo trong thời gian điều tra, trong khi CDC áp dụng tiêu chuẩn nghiêm ngặt hơn về xét nghiệm, nguồn lây nhiễm trong nước và thời điểm tổng hợp dữ liệu.

3. Những cụm ca Cyclospora khác đang được điều tra

Đợt bùng phát liên quan đến xà lách iceberg không giải thích được tất cả các trường hợp Cyclospora tại Hoa Kỳ.

FDA hiện liệt kê một số cụm ca bệnh khác nhưng chưa xác định được loại thực phẩm gây nhiễm:

Mã điều tra FDA Ngày công bố Số ca Tình trạng Đã xác định sản phẩm?
#1398 5/8 11 Đang điều tra Chưa
#1392 22/7 172 Đang điều tra Chưa
#1385 8/7 25 Đang điều tra Chưa
#1384 8/7 18 Đợt bùng phát đã kết thúc Chưa
#1381 17/6 2 Đã kết thúc Chưa
#1375 3/6 8 Đã kết thúc Chưa

FDA đã bắt đầu truy tìm nguồn cung ứng và, trong một số trường hợp, tiến hành lấy mẫu thực phẩm để kiểm tra và xét nghiệm.

Cho đến nay, FDA chưa công bố lệnh thu hồi, trường hợp tử vong hoặc cảnh báo về một sản phẩm cụ thể đối với những cụm ca bệnh chưa xác định được nguồn này.

Các con số trên không nên được cộng thêm vào tổng số ca của CDC vì chúng thuộc hệ thống theo dõi quốc gia và có thể được phân loại lại trong quá trình điều tra. Danh sách điều tra các đợt bùng phát của FDA

North Carolina cũng ghi nhận số ca Cyclospora gia tăng bất thường. Qua phỏng vấn, nhiều bệnh nhân cho biết đã ăn ngò tây và ngò rí trước khi phát bệnh. Tuy nhiên, giới chức y tế nhấn mạnh rằng thông tin này không chứng minh hai loại rau thơm này là nguồn lây nhiễm và có thể có nhiều nguồn phơi nhiễm khác nhau.

Người tiêu dùng không nên hiểu đây là lệnh thu hồi ngò tây hoặc ngò rí. Thông báo của North Carolina DHHS

Cyclospora là gì?

Cyclospora cayetanensis là một loại ký sinh trùng đơn bào cực nhỏ, gây nhiễm trùng ruột non. Căn bệnh do ký sinh trùng này gây ra được gọi là cyclosporiasis.

Con người có thể bị nhiễm khi ăn thực phẩm hoặc uống nước bị ô nhiễm bởi phân người có chứa Cyclospora. Tại Hoa Kỳ, nhiều đợt bùng phát trước đây có liên quan đến rau quả tươi được ăn sống.

Cyclospora có một số đặc điểm khác với nhiều loại bệnh đường ruột khác:

  • Ký sinh trùng này khó lây trực tiếp từ người sang người.
  • Sau khi được thải ra khỏi cơ thể người bệnh, ký sinh trùng thường cần ít nhất từ một đến hai tuần trong môi trường để trưởng thành và có khả năng gây nhiễm.
  • Một người có thể bị nhiễm Cyclospora nhiều lần.
  • Những hóa chất khử trùng thông thường có thể không tiêu diệt được ký sinh trùng.

Nguồn: Thông tin tổng quát về Cyclospora của CDC.

Các triệu chứng cần chú ý

Triệu chứng thường bắt đầu khoảng một tuần sau khi bị phơi nhiễm, nhưng có thể xuất hiện sớm sau hai ngày hoặc muộn hơn hai tuần.

Triệu chứng đặc trưng nhất là:

  • Tiêu chảy nhiều lần, phân lỏng như nước và kéo dài

Những triệu chứng khác có thể bao gồm:

  • Chán ăn
  • Sụt cân ngoài ý muốn
  • Đau bụng hoặc co thắt bụng
  • Đầy hơi và nhiều hơi trong bụng
  • Buồn nôn
  • Mệt mỏi hoặc suy yếu
  • Ói mửa
  • Nhức đầu
  • Đau nhức cơ thể
  • Sốt nhẹ

Một số người bị nhiễm nhưng không có triệu chứng.

Nếu không được điều trị thích hợp, bệnh có thể kéo dài từ vài ngày đến hơn một tháng. Triệu chứng có thể tạm thời biến mất rồi xuất hiện trở lại một hoặc nhiều lần. Đây là đặc điểm tái phát thường gặp của bệnh Cyclospora.

Những biến chứng có thể xảy ra gồm:

  • Mất nước và mất cân bằng điện giải
  • Cơ thể không hấp thụ đầy đủ chất dinh dưỡng
  • Viêm túi mật
  • Viêm khớp phản ứng
  • Làm trầm trọng hơn bệnh thận, bệnh tim hoặc những bệnh mãn tính khác

Cảnh báo đặc biệt dành cho người cao niên

Người cao niên không nhất thiết dễ bị nhiễm Cyclospora hơn người trẻ tuổi. Tuy nhiên, khi bị tiêu chảy kéo dài, họ có nguy cơ đối diện với những hậu quả nghiêm trọng hơn vì:

  • Cơ thể có ít lượng nước dự trữ hơn và dễ bị mất nước
  • Cảm giác khát có thể giảm theo tuổi tác
  • Có thể đang mắc bệnh thận, bệnh tim hoặc bệnh gan
  • Sử dụng thuốc lợi tiểu hoặc những loại thuốc ảnh hưởng đến nước và điện giải
  • Mắc bệnh tiểu đường
  • Có hệ miễn dịch suy yếu
  • Đang điều trị ung thư, ghép nội tạng hoặc sử dụng thuốc ức chế miễn dịch
  • Gặp khó khăn trong việc tự chuẩn bị thức ăn hoặc bổ sung nước

Người thân và người chăm sóc cần chú ý những dấu hiệu sau:

  • Đi tiểu ít hơn hoặc nước tiểu rất sẫm màu
  • Khô miệng
  • Chóng mặt, đặc biệt khi đứng lên
  • Suy yếu ngày càng nhiều
  • Lú lẫn, mất định hướng hoặc buồn ngủ bất thường
  • Tim đập nhanh
  • Ngất xỉu
  • Không thể uống nước hoặc uống vào lại ói ra

Cần liên lạc với bác sĩ sớm nếu bệnh nhân có:

  • Tiêu chảy ra máu
  • Tiêu chảy kéo dài hơn ba ngày
  • Sốt trên 102°F, tương đương khoảng 38,9°C
  • Ói mửa liên tục
  • Lú lẫn
  • Dấu hiệu mất nước

Đối với người cao niên sức khỏe yếu hoặc người có bệnh tim, bệnh thận hay hệ miễn dịch suy yếu, gia đình nên liên lạc với bác sĩ sớm hơn thay vì chờ nhiều ngày. Dấu hiệu ngộ độc thực phẩm nghiêm trọng của CDC

Kiểm tra và xét nghiệm Cyclospora

Cyclospora được chẩn đoán bằng xét nghiệm mẫu phân. Tuy nhiên, người bệnh cần biết một giới hạn quan trọng:

Xét nghiệm phân thông thường và một số bảng xét nghiệm PCR đường tiêu hóa có thể không tự động kiểm tra Cyclospora.

Khi gặp bác sĩ, bệnh nhân nên cho biết:

  • Có bị tiêu chảy phân lỏng như nước hoặc tiêu chảy tái phát hay không
  • Có ăn xà lách, salad hoặc rau thơm tươi hay không
  • Những nhà hàng đã đến trong vòng hai tuần trước khi phát bệnh
  • Có đi du lịch quốc tế hay không
  • Người cùng gia đình hoặc cùng ăn có bị bệnh hay không

Bác sĩ có thể cần yêu cầu xét nghiệm riêng để tìm Cyclospora. Vì ký sinh trùng này đôi khi khó phát hiện, bệnh nhân có thể phải cung cấp nhiều mẫu phân vào những ngày khác nhau.

Cyclospora được điều trị như thế nào?

Thuốc điều trị được CDC khuyến nghị là sự kết hợp của hai loại kháng sinh:

Trimethoprim-sulfamethoxazole, viết tắt là TMP-SMX, thường được bán dưới các tên Bactrim, Septra hoặc Cotrim.

Phác đồ thông thường của CDC dành cho người trưởng thành có hệ miễn dịch bình thường là một viên liều gấp đôi—TMP 160 mg/SMX 800 mg—uống hai lần mỗi ngày trong khoảng từ 7 đến 10 ngày.

Tuy nhiên, bác sĩ phải là người quyết định liều lượng và thời gian điều trị thích hợp. Người có hệ miễn dịch suy yếu có thể cần điều trị lâu hơn. Hướng dẫn điều trị Cyclospora của CDC

Bệnh nhân cũng cần nghỉ ngơi và bổ sung nước cùng chất điện giải. Người bị suy tim, bệnh thận hoặc đang được bác sĩ giới hạn lượng nước uống nên hỏi bác sĩ về số lượng và loại nước thích hợp.

Cảnh báo về thuốc dành cho người cao niên

Người cao niên không nên tự sử dụng TMP-SMX còn dư từ lần điều trị trước hoặc mua thuốc mà không có sự hướng dẫn của bác sĩ.

Trước khi kê toa, bác sĩ hoặc dược sĩ cần kiểm tra:

  • Tiền sử dị ứng với thuốc sulfa
  • Chức năng thận và gan
  • Nồng độ potassium trong máu
  • Thuốc chống đông máu như warfarin
  • Digoxin
  • Thuốc điều trị tiểu đường
  • Thuốc lợi tiểu
  • Thuốc ức chế men chuyển ACE
  • Thuốc chẹn thụ thể angiotensin, hay ARB
  • Thuốc giữ potassium
  • Methotrexate và thuốc chống động kinh

TMP-SMX có thể ảnh hưởng đến chức năng thận, làm tăng potassium trong máu và tương tác với warfarin hoặc digoxin, đặc biệt ở người cao niên. Thông tin an toàn thuốc của NIH DailyMed

Hiện chưa có loại thuốc thay thế nào được chứng minh là có hiệu quả tương đương đối với người bị dị ứng sulfa nghiêm trọng.

Metronidazole, azithromycin, doxycycline và một số kháng sinh thường dùng khác không được xem là có hiệu quả trong việc điều trị Cyclospora. Nếu bệnh nhân cần điều trị nhưng không thể sử dụng TMP-SMX, bác sĩ có thể cần tham khảo ý kiến của chuyên gia về bệnh truyền nhiễm.

Người dân có thể phòng ngừa Cyclospora như thế nào?

Những biện pháp sau có thể giúp giảm nguy cơ, nhưng không thể bảo đảm loại bỏ hoàn toàn Cyclospora:

  • Theo dõi thông báo thu hồi thực phẩm của CDC và FDA.
  • Không ăn thực phẩm thuộc diện thu hồi.
  • Rửa tay bằng xà phòng và nước trước và sau khi chuẩn bị rau quả.
  • Rửa kỹ trái cây, rau và rau thơm dưới vòi nước đang chảy.
  • Không chỉ ngâm rau quả trong một thau nước.
  • Dùng bàn chải sạch để chà những loại rau quả có bề mặt cứng như dưa leo và dưa.
  • Cắt bỏ những phần bị dập hoặc hư hỏng.
  • Để rau quả sống riêng với thịt sống và những thực phẩm chưa rửa.
  • Làm sạch dao, thớt, ngăn tủ lạnh và mặt bàn.
  • Cho rau quả đã cắt, gọt vỏ hoặc nấu chín vào tủ lạnh trong vòng hai giờ.
  • Không cho rằng sản phẩm ghi “đã rửa” hoặc “ready-to-eat” chắc chắn không có Cyclospora.
  • Khi có thể, đặc biệt đối với người cao niên có sức khỏe yếu, nên chọn rau quả đã được nấu chín.
  • Nấu thực phẩm đến ít nhất 158°F, tương đương 70°C, có thể tiêu diệt ký sinh trùng.
  • Khi du lịch tại vùng nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, cần sử dụng nguồn nước an toàn và thận trọng với trái cây, salad và rau thơm ăn sống.
  • Không nên cho rằng hóa chất khử trùng thông thường có thể tiêu diệt Cyclospora trong thực phẩm hoặc nước.

Nguồn: Hướng dẫn phòng ngừa Cyclospora của CDC.

Điều quan trọng cần nhớ

Xà lách iceberg thuộc diện thu hồi được cho là đã không còn trên thị trường. Tuy nhiên, cuộc điều tra vẫn đang tiếp tục và số ca được báo cáo có thể còn tăng vì quá trình chẩn đoán và xác nhận thường bị chậm trễ.

Bất cứ ai—đặc biệt là người cao niên—bị tiêu chảy phân lỏng như nước kéo dài hoặc tái phát nên liên lạc với bác sĩ, cho biết về đợt bùng phát Cyclospora năm 2026 và hỏi xem có cần thực hiện xét nghiệm riêng để tìm Cyclospora hay không.

Phan Trần Hương-

Nguồn Tham Khảo

  1. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). “Surveillance of Cyclosporiasis.” Số ca nhiễm Cyclospora tại Hoa Kỳ, nhập viện, tử vong và các trường hợp liên quan đến du lịch quốc tế. Cập nhật tháng 8 năm 2026.
    https://www.cdc.gov/cyclosporiasis/php/surveillance/index.html
  2. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). “Cyclospora Outbreak Linked to Iceberg Lettuce.” Thông tin tổng quát về đợt bùng phát liên quan đến xà lách iceberg. Cập nhật ngày 13 tháng 8 năm 2026.
    https://www.cdc.gov/cyclosporiasis/outbreaks/07-26/index.html
  3. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). “Investigation Update: Cyclospora Outbreak, July 2026.” Số ca bệnh, nhập viện, tử vong, thời điểm phát bệnh và các tiểu bang bị ảnh hưởng. Cập nhật ngày 13 tháng 8 năm 2026.
    https://www.cdc.gov/cyclosporiasis/outbreaks/07-26/investigation.html
  4. U.S. Food and Drug Administration (FDA). “Investigation of Multistate Outbreak of Cyclospora Illnesses: Iceberg Lettuce.” Nguồn xà lách, địa điểm phân phối, sản phẩm Marketside và tiến trình điều tra. Cập nhật ngày 13 tháng 8 năm 2026.
    https://www.fda.gov/food/outbreaks-foodborne-illness/investigation-multistate-outbreak-cyclospora-illnesses-iceberg-lettuce-july-2026
  5. U.S. Food and Drug Administration (FDA). “Taylor Fresh Foods Recalls Iceberg Lettuce from Central Mexico Because of Possible Health Risk.” Danh sách sản phẩm, nhãn hiệu, kích thước bao bì và ngày sử dụng thuộc diện thu hồi. Công bố ngày 18 tháng 7 năm 2026.
    https://www.fda.gov/safety/recalls-market-withdrawals-safety-alerts/taylor-fresh-foods-recalls-iceberg-lettuce-central-mexico-because-possible-health-risk
  6. U.S. Food and Drug Administration (FDA). “Investigations of Foodborne Illness Outbreaks.” Danh sách những cụm ca Cyclospora đang được điều tra hoặc đã kết thúc nhưng chưa xác định được nguồn thực phẩm.
    https://www.fda.gov/food/outbreaks-foodborne-illness/investigations-foodborne-illness-outbreaks
  7. Michigan Department of Health and Human Services. “Infectious Disease Outbreaks.” Số ca Cyclospora tại Michigan và thông tin về hai trường hợp tử vong có bệnh nền nghiêm trọng. Cập nhật ngày 13 tháng 8 năm 2026.
    https://www.michigan.gov/mdhhs/keep-mi-healthy/infectious-diseases/infectious-disease-outbreaks
  8. North Carolina Department of Health and Human Services. “Additional Cyclosporiasis Cases Identified in North Carolina.” Thông tin điều tra về ngò tây, ngò rí và những nguồn phơi nhiễm chưa được xác nhận. Công bố ngày 28 tháng 7 năm 2026.
    https://www.ncdhhs.gov/news/press-releases/2026/07/28/additional-cyclosporiasis-cases-identified-north-carolina-ncdhhs-launches-new-case-dashboard
  9. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). “About Cyclosporiasis.” Thông tin về Cyclospora, đường lây nhiễm, thời gian ủ bệnh, xét nghiệm và nguy cơ tái nhiễm.
    https://www.cdc.gov/cyclosporiasis/about/index.html
  10. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). “Clinical Care of Cyclosporiasis.” Hướng dẫn điều trị bằng trimethoprim-sulfamethoxazole, hay TMP-SMX, và lưu ý dành cho người dị ứng thuốc sulfa.
    https://www.cdc.gov/cyclosporiasis/hcp/clinical-care/index.html