Một số loại thực phẩm có thể ngăn ngừa ung thư hay không? Theo bài tổng hợp mới đây của (WebMD), không có một loại thực phẩm riêng lẻ nào có thể ngăn ngừa hoặc chữa khỏi ung thư. Tuy nhiên, một cách ăn uống lành mạnh—đặc biệt là thực phẩm có nguồn gốc thực vật—có thể góp phần giảm nguy cơ mắc một số loại ung thư, đồng thời hỗ trợ sức khỏe tim mạch, hệ tiêu hóa, kiểm soát cân nặng và sức khỏe tổng thể.
Thức ăn nhiều màu sắc, thực vật
WebMD khuyến nghị dành phần lớn đĩa thức ăn cho rau củ, trái cây, các loại đậu và ngũ cốc nguyên hạt; thịt và các thực phẩm có nguồn gốc động vật chỉ nên chiếm một phần nhỏ hơn.
Màu sắc khác nhau của rau quả thường phản ảnh những hợp chất thực vật có đặc tính bảo vệ khác nhau. Những lựa chọn tốt gồm có:
- Rau màu xanh đậm như cải bó xôi, cải xoăn, xà lách romaine và bông cải xanh
- Rau quả màu đỏ và cam như cà chua, cà rốt, khoai lang và dưa hấu
- Trái cây màu tím và xanh như việt quất, mâm xôi đen và nho
- Các loại đậu, đậu lăng, đậu Hoà Lan, yến mạch, gạo lứt và những thực phẩm giàu chất xơ khác
Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ khuyến nghị mỗi ngày nên ăn khoảng 2½–3 cup rau củ và 1½–2 cup trái cây, tùy theo nhu cầu năng lượng của mỗi người. Ăn trái cây nguyên miếng thường tốt hơn uống nước ép vì giữ được nhiều chất xơ hơn. (Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ)
Những thực phẩm được WebMD đề cập
WebMD nêu ra một số thực phẩm và dưỡng chất đang được nghiên cứu về khả năng bảo vệ sức khỏe:
- Thực phẩm giàu folate: Cải bó xôi, xà lách romaine, măng tây, các loại đậu, trứng, cam, dưa và dâu tây cung cấp folate—một loại vitamin B quan trọng đối với sự phát triển tế bào khỏe mạnh.
- Rau cải: Bông cải xanh, bắp cải, súp lơ trắng, cải Brussels, cải thìa và cải xoăn chứa những hợp chất thực vật tự nhiên đang tiếp tục được các nhà khoa học nghiên cứu.
- Các loại quả mọng: Dâu tây, việt quất và mâm xôi chứa chất chống oxy hóa, có thể góp phần bảo vệ tế bào khỏi tổn thương.
- Cà chua: Lycopene—sắc tố tạo nên màu đỏ của cà chua—đang được nghiên cứu về khả năng góp phần bảo vệ cơ thể trước một số loại ung thư.
- Nho: Nho đỏ và nho tím chứa resveratrol cùng nhiều chất chống oxy hóa khác. Ăn nho là cách tốt hơn uống rượu vang để hấp thụ những hợp chất này.
- Trà xanh: Các nghiên cứu trong phòng thí nghiệm cho thấy một số hợp chất trong trà xanh có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của tế bào ung thư, nhưng bằng chứng trên người vẫn chưa đầy đủ.
- Nghệ: Curcumin—hoạt chất chính trong nghệ—đã cho thấy một số kết quả đầy hứa hẹn trong nghiên cứu phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, nghệ chưa được chứng minh có thể ngăn ngừa hoặc điều trị ung thư ở người.
- Nước và thức uống không đường: Uống đủ nước hỗ trợ hệ tiêu hóa và các chức năng bình thường của cơ thể. Uống nước thay cho nước ngọt cũng có thể giúp giảm lượng đường và calorie tiêu thụ.
Những thực phẩm và thức uống nên hạn chế
Nên hạn chế các thực phẩm sau đây để giảm nguy cơ ung thư:
- Thịt ba rọi xông khói, xúc xích, hot dog, giăm bông, salami và các loại thịt chế biến khác
- Khẩu phần lớn thịt đỏ
- Nước ngọt và thực phẩm chứa nhiều đường bổ sung
- Thực phẩm chế biến quá mức và ngũ cốc tinh chế
- Rượu bia
Ăn thịt chế biến có liên quan đến nguy cơ ung thư đại trực tràng cao hơn. Để phòng ngừa ung thư, lựa chọn an toàn nhất là không uống rượu bia. Không nên uống rượu vang chỉ với mục đích hấp thụ resveratrol.
Thông điệp quan trọng nhất
Cụm từ “thực phẩm chống ung thư” không nên được hiểu theo nghĩa đen. Những thực phẩm này không thể tiêu diệt ung thư trong cơ thể, thay thế việc tầm soát, hoặc thay thế phẫu thuật, xạ trị, hóa trị, liệu pháp miễn dịch hay thuốc theo toa.
Viện Ung thư Quốc gia Hoa Kỳ cho biết nghiên cứu hiện nay nhìn chung chưa thể chứng minh một loại thực phẩm riêng lẻ nào có khả năng ngăn ngừa ung thư. Lợi ích dường như đến từ toàn bộ cách ăn uống được duy trì lâu dài, chứ không phải từ một “siêu thực phẩm” duy nhất. (Viện Ung thư Quốc gia Hoa Kỳ)
Đối với người cao niên, mục tiêu thực tế khá đơn giản: ăn đa dạng rau quả nhiều màu sắc, thường xuyên chọn ngũ cốc nguyên hạt và các loại đậu, duy trì cân nặng phù hợp, hạn chế thịt chế biến và rượu bia, vận động đều đặn, đồng thời thực hiện các chương trình tầm soát ung thư theo khuyến nghị.
Người đang điều trị ung thư—hoặc đang dùng thuốc chống đông máu, thuốc tiểu đường và các loại thuốc theo toa khác—nên hỏi bác sĩ hoặc chuyên viên dinh dưỡng ung thư trước khi sử dụng viên nghệ, curcumin, chiết xuất trà xanh, chất chống oxy hóa hay những thực phẩm bổ sung dạng cô đặc. Một số sản phẩm có thể tương tác với thuốc hoặc ảnh hưởng đến quá trình điều trị ung thư.
-Thanh Thuỷ-
Sources / Nguồn Tham Khảo
- WebMD – Cancer-Fighting Foods: Resveratrol, Green Tea, and More
Bài viết chính được sử dụng để tóm lược các nhóm thực phẩm như rau quả, đậu, folate, trà xanh, nghệ, cà chua và nho.
Read the WebMD article - American Cancer Society – Guideline for Diet and Physical Activity for Cancer Prevention
Hướng dẫn về lượng rau quả, ngũ cốc nguyên hạt, chế độ ăn ưu tiên thực vật và việc hạn chế thịt đỏ, thịt chế biến, thực phẩm chế biến quá mức cùng rượu bia.
Read the American Cancer Society guidelines - National Cancer Institute – Risk Factors: Diet
Giải thích rằng phần lớn nghiên cứu chưa thể chứng minh một thực phẩm riêng lẻ có thể trực tiếp ngăn ngừa ung thư; mối liên hệ quan sát được không phải lúc nào cũng chứng minh quan hệ nguyên nhân–kết quả.
Read the National Cancer Institute overview - National Cancer Institute – Diets, Supplements, and Cancer
Xác nhận chưa có bằng chứng cho thấy các chế độ ăn đặc biệt hoặc thực phẩm bổ sung có thể điều trị ung thư; người bệnh nên hỏi bác sĩ trước khi dùng sản phẩm bổ sung.
Read the NCI guidance - American Cancer Society – Red and Processed Meat and Cancer
Trình bày mối liên hệ giữa thịt đỏ, thịt chế biến và nguy cơ ung thư đại trực tràng, đồng thời đề nghị ưu tiên cá, thịt gia cầm và protein thực vật.
Read the ACS guidance on meat and cancer - National Cancer Institute – Cruciferous Vegetables and Cancer Prevention
Tổng hợp nghiên cứu về bông cải xanh, bắp cải, súp lơ, cải xoăn và các hợp chất tự nhiên trong rau họ cải; kết quả nghiên cứu trên người vẫn chưa hoàn toàn đồng nhất.
Read the NCI fact sheet - American Cancer Society – Sugar, Processed Foods, and Cancer Risk
Giải thích ảnh hưởng của đường bổ sung và thực phẩm chế biến quá mức đối với cân nặng, tình trạng viêm và nguy cơ ung thư.
Read the ACS guidance
Ngày truy cập: 17 tháng 8 năm 2026. Thông tin chỉ nhằm mục đích giáo dục, không thay thế việc chẩn đoán hoặc hướng dẫn điều trị của bác sĩ.